Deliberation

Deliberation — Tư duy trước khi cam kết

Pack: minipower · Loại: skill dùng chung (cross-phase, không phải phase) · Không sinh DOC — sinh quyết định + khung vấn đề.

Chạy trước khi vào phase để tránh: viết DOC vô ích, chốt giải pháp sớm, bỏ sót góc nhìn. Output feed vào [discovery](../discovery/SKILL.md) (problem/scope), [architecture](../architecture/SKILL.md) (ADR), [change-control](../change-control/SKILL.md) (CR lớn).

> Theo tầng ([SKILL.md](../../SKILL.md#phân-tầng-công-việc-micro--light--full)): Premise Check bắt buộc ở Full (module/DOC mới, đổi kiến trúc, discovery, đụng baseline). Bỏ ở micro/light (typo, sửa 1 FR trong DOC đã có) — trừ khi có bằng chứng mới làm nghi ngờ tiền đề.

Ghi kết quả vào: brainstorm/YYYY-MM-DD.md + assumption/decision → memory/{phase}/. Không tự sinh file DOC.

---

Protocol 1 — Premise Check (Cổng 0)

Trước khi bỏ công phân tích/viết: xác nhận việc này đáng tồn tại.

| # | Câu hỏi | Cần trả lời | |---|---------|-------------| | 1 | Vấn đề gốc? | Đây là gốc hay triệu chứng? (hỏi "tại sao" ~3 lần) | | 2 | Ai đau, đo được? | Có stakeholder thật chịu đau; đo được (số, tần suất, chi phí) | | 3 | Đã có giải pháp? | Process/tool hiện hữu giải quyết được mà không cần dự án/DOC này? | | 4 | Do-nothing baseline | Không làm thì hậu quả gì? So với chi phí làm | | 5 | DOC có consumer? | (Cho từng DOC) có người dùng thật — dev, test, khách ký? Hay chỉ "cho đủ bộ"? | | 6 | Tiền đề còn đúng? | Có bằng chứng mới (khảo sát, phản hồi) làm lung lay động cơ ban đầu? |

Verdict (bắt buộc chọn 1):

| Kết luận | Khi nào | Hành động | |----------|---------|-----------| | ✅ PROCEED | Tiền đề vững, có consumer, đau đo được | Vào phase, ghi assumption | | ♻️ RESHAPE | Vấn đề thật nhưng phát biểu/scope sai | Sửa problem statement trước khi làm | | ⛔ STOP | Triệu chứng, đã có giải pháp, hoặc không consumer | Ghi lý do vào brainstorm/, không viết DOC |

Reassessment trigger: đang giữa phase mà #6 bật (bằng chứng mới) → dừng, chạy lại Premise Check.

---

Protocol 2 — Deliberation (Nghị luận đa góc nhìn)

Khung lại đúng vấn đề + trade-off trước khi chốt — chống chốt giải pháp sớm.

Quy tắc: mỗi góc nói một lượt, không tranh luận, không chốt giải pháp giữa chừng.

Bước 1 — Chọn 3–5 góc nhìn (theo bài toán)

| Góc nhìn | Quan tâm chính | Sợ mất | |----------|----------------|--------| | Sponsor / Business | ROI, mục tiêu KD | Ngân sách, thời gian ra thị trường | | End-user | Dễ dùng, đúng việc | Thao tác rườm rà, học lại | | Operations / Support | Vận hành, giám sát | Sự cố, khó rollback | | Security / Compliance | Rủi ro, tuân thủ | Rò rỉ, vi phạm audit | | Finance / Cost | Chi phí sở hữu | Chi phí ẩn, license | | Engineering / Architect | Khả thi, nợ kỹ thuật | Coupling, khó bảo trì | | QC | Testable, coverage | Yêu cầu mơ hồ, không đo được |

Bước 2 — Mỗi góc phát biểu 1 lượt

Với mỗi góc đã chọn: mối lo #1 · tiêu chí thành công của họ · điều họ nhất định không chấp nhận.

Bước 3 — Tổng hợp

• Điểm hội tụ — mọi góc đồng ý (→ ràng buộc cứng).
• Căng thẳng còn sống — trade-off chưa giải (→ câu hỏi cần sponsor/owner quyết).

Bước 4 — Khung vấn đề (KHÔNG chốt giải pháp)

Phát biểu lại vấn đề + liệt kê trade-off cần quyết + assumption. Chuyển sang phase để giải.

Khi nào dùng: discovery (chốt problem/scope) · architecture (ADR có ≥2 phương án) · change-control (CR ảnh hưởng lớn).

---

Format phản hồi

1. Premise verdict — PROCEED / RESHAPE / STOP + lý do (2–3 dòng)
2. Góc nhìn — bảng 3–5 vai, mỗi vai 1 lượt
3. Điểm hội tụ (ràng buộc cứng)
4. Căng thẳng còn sống (trade-off cần quyết)
5. Vấn đề đã khung lại (1 đoạn — chưa có giải pháp)
6. Assumption / Unknowns (kèm mức tin cậy: cao/vừa/thấp)
7. Tiếp → phase phù hợp ([discovery](../discovery/SKILL.md) / [architecture](../architecture/SKILL.md) / [change-control](../change-control/SKILL.md))

Exit criteria

• [ ] Có verdict Premise Check rõ ràng
• [ ] ≥3 góc nhìn, mỗi góc 1 lượt — không tranh luận vòng
• [ ] Điểm hội tụ + căng thẳng tách bạch
• [ ] Vấn đề được khung lại không kèm giải pháp
• [ ] Assumption ghi vào memory/{phase}/, không nhồi memory.md

Anti-patterns

• Nhảy sang giải pháp khi chưa khung xong vấn đề · bỏ qua góc Security/QC
• Viết DOC khi verdict là STOP · để các góc tranh luận qua lại (đúng ra: mỗi góc 1 lượt)
• Coi assumption là sự thật · bỏ reassessment khi có bằng chứng mới

Source & license

This open-source skill is cataloged on AgentStack and links to its original source — we do not rehost the code.

• Author: hoangnh2412
• Source: hoangnh2412/ai-skills
• License: MIT

Install and usage instructions live in the source repository linked above.